از نخستین روزهاى پیروزى انقلاب اسلامى در سال 1357 بنا به فرمان حضرت امام خمینى (ره) عده‏اى از جوانان انقلابى و پیروان راستین حضرت امام، نهاد مقدس سپاه پاسداران را پایه‏ریزى نمودند.

حضرت امام خمینى (ره) در دوم اردیبهشت 1358 طى فرمانى به شوراى انقلاب اسلامى، رسما تاسیس این نهاد مقدس را اعلام کردند. سپاه در دوران تشکیل، صرفا نیروى شهرى به حساب مى‏آمد که با توجه به شرایط خاص انقلابى در جامعه و پراکندگى قواى انتظامى، ماموریت حفظ نظم عمومى را عهده‏دار شده بود و در مقابل ضد انقلاب و منافقان به مبارزه مى ‏پرداخت. با اوج‏ گیرى دسیسه‏ هاى دشمنان و گروهک ‏هاى ضد انقلاب در نقاطى چون کردستان، خوزستان و گنبد، سپاه پاسداران براى مقابله با آن‏ها بسیج شد و خصوصا در کردستان هنگامى که شورش‏هاى مسلحانه در نقاط کوهستانى کردنشین متمرکز شد، سپاه به طور جدى مقابل اشرار و ضد انقلاب صف‏آرایى کرد.

با شروع جنگ تحمیلى عراق علیه ایران، سپاه پاسداران بزرگترین افتخار خود را رقم زد و با وجود همه موانع، در کنار ارتش و... به مبارزه علیه رژیم بعثى پرداخت. پس از جنگ تحمیلى نیز سپاه علاوه بر فعالیت‏هاى رزمى و دفاعى و آموزشى در عرصه‏هاى مختلف سازندگى از جمله سدسازى، راهسازى، پروژه ‏هاى کشاورزى، تولید قطعات صنعتى و... حضور فعال دارد. سپاه پاسداران اگر چه هویتى نظامى دارد اما نظامى ‏گرى در واقع یک بعد از ابعاد هویت مقدس این نهاد مکتبى -  مردمى است و طبق اصل 150 قانون اساسى، سپاه پاسداران وظیفه نگهبانى از انقلاب اسلامى و دستاوردهاى آن‏را در همه شرایط دارد و در ابعاد مختلف معنوى، نظامى و علمى و... در خدمت نظام اسلامى مى‏باشد.

انعطاف ‏پذیرى از ضروریات اجتناب‏ناپذیر مأموریت‏هاى سپاه است. سپاه دیروز با درک شرایط حساس و ویژه آن مقطع توانست بر عوامل وبسترهاى تهدیدآمیز انقلاب فایق آید. سپاه امروز و فردا نیز باید با توجه به مقتضیات و شرایط سیال و متحول امروز و آینده بتواند با سبک و چالاک‏ سازى سازمانى، خود را براى ایفاى نقش فعال آماده نگهدارد. بر این اساس مقام معظم رهبرى در فرمان ابلاغى پایان سال 86 تأکید فرمودند: «سپاه را سپاه نگه دارید. اولین مسأله، معنویت است.» این فرمان مبناى «طرح تحول و تعالى» در سپاه قرار گرفت تا در پرتو اجراى آن، سپاه فعلى به لحاظ روحیه معنوى و ایثارگرى و اخلاص و شهادت‏ طلبى به سپاه دهه 60 و حتى ویژگى‏هاى ایمانى فراتر از آن نزدیک شود و «معنویت و روحیه جهاد فى سبیل الله» را به عنوان «مولفه اصلى قدرت سپاه» محور توسعه و آمادگى رزمى و انسانى این ذخیره نظام و انقلاب قرار دهد.

بنابراین از آنجا که تهدیدات موجود علیه جمهورى اسلامى وجه ثابتى ندارد و ماهیت آن در حال تغییر است، ماموریت‏هاى سپاه نیز بسته به نوع و ماهیت تهدیدات، تغییر مى ‏کند تا سپاه ضمن شناسایى شکل تهدیدات که مى ‏تواند به صورتهاى مختلف نظامى، امنیتى، سیاسى، فرهنگى و اقتصادى انجام شود، با برنامه ‏ریزى و لحاظ ماهیت آن‏ها به دفع و رفع این تهدیدات بپردازد و شجره طیبه نظام اسلامى را تا ظهور دولت یار صیانت نماید.

هم‏چنین پنجم اردیبهشت‏1359 مصادف با شکست آمریکا در صحراى طبس و گرفتار شدن در طوفان شن الهى ‏است تا بار دیگر شاهد تحقیر آمریکا در برابر انقلاب اسلامى باشیم.

انقلاب اسلامى ایران به دلیل تاثیرگذارى و قدرت الهام‏بخشى آن، یک انقلاب منحصر به فرد دینى در جهان امروز است. توان تاثیرگذارى بالاى آن بر مهندسى فرهنگى افکار عمومى و قدرت الهام‏بخشى آن با پشتوانه اسلام اهل بیت (ع) موقعیت ویژه‏اى را براى نظام جمهورى اسلامى ایجاد کرده است.

بر این اساس انقلاب اسلامى با ماهیت دینى و شعارها و گفتمان مکتبى خود و در مواجهه با تهدیدات ابرقدرتهاى شرق و غرب سلطه ‏گر که انقلاب اسلامى را مانع جدى سلطه و جهان‏ گشایى در سراسر جهان مى‏ دید، جمهورى اسلامى به نهادهایى نیازمند بود که بتواند نیازهاى انقلاب را در زمینه‏هاى گوناگون خصوصا در برابر هجمه‏ هاى دشمنان داخلى و خارجى پاسخ دهد. از این رو یکى از دستاوردهاى بزرگ نظام اسلامى تاسیس نهاد مقدس سپاه در دوم اردیبهشت 58 بنا به فرمان حضرت امام خمینى بود که با حضور عده‏اى از جوانان انقلابى و پیرو راستین حضرت امام پایه‏ریزى گردید.

اصولا نیروهاى مسلح در همه نظام‏هاى سیاسى با هدف پاسدارى از تمامیت ارضى و استقلال نظام‏ها تشکیل مى ‏گردد اما در نظام اسلامى بر اساس قانون اساسى (اصل 150) فلسفه و کارکرد وجودى سپاه «پاسدارى از انقلاب اسلامى و دستاوردهاى آن» تلقى گردید. بر این اساس یک تفاوت ماهوى بین سپاه و دیگر نیروهاى مسلح وجود دارد که رسالت و ماموریت سپاه متفاوت از دیگران بوده و بر این اساس سپاه به عنوان بازوى توانمند ولایت و رهبرى آماده پاسدارى از حاکمیت جمهورى اسلامى در همه عرصه‏هاى مورد نیاز بوده است.

انتخاب روز پاسدار در روز ولادت سرور و سالار شهیدان، امام حسین(ع) از سوى بنیانگذار جمهورى اسلامى به دلیل اتصاف روحى و اخلاقى پاسداران به امام حسین(ع) بوده که در طول سه دهه گذشته انقلاب اسلامى به دلیل روحیه شهادت‏طلبى و انقلابى و جان‏ فشانى پاسداران براى جمهورى اسلامى، افتخار دریافت مدال ویژه «اگر سپاه نبود کشور هم نبود» را از بنیانگذار نظام جمهورى دریافت کردند. سپاه علاوه بر تشکیل سه نیروى دریایى، زمینى و هوایى در سال 69 از سوى امام(ره) و توسعه به نیروى مقاومت بسیج و قدس در سال 69 به فرمان مقام معظم رهبرى، مسؤولیت‏هاى گوناگونى را در عرصه پاسدارى از انقلاب و نظام اسلامى نقش‏آفرینى نمود.

   شاخصه‏ هاى سپاه‏

ویژگى و شاخصه‏ هاى برجسته سپاه را در چند محور مى ‏توان برشمرد:

1- تبلور ارزش‏ها و معیارهاى دینى: پاسداران که به عنوان نیروهاى متدین و انقلابى مجموعه سپاه را تشکیل مى ‏دهند، امتیاز بالایى را در معرفت دینى، معنویت و بصیرت و هوشیارى و بینش سیاسى دارا مى ‏باشند که تخلق به ارزش‏هاى مکتبى و انقلابى، در رفتار، کردار، عملکرد، مدیریت، حتى خانواده و اجتماع آشکار بوده است.

2- مردمى‏ بودن: سپاه که نهادى برخاسته از متن توده‏ هاى متدین جامعه است، همواره یکى از ویژگى ‏هاى ذاتى خود را که مردمى ‏بودن بوده حفظ کرده است. ویژگى مردمى سپاه با شجره طیبه بسیج نهادینه گشت و این ویژگى بر استراتژى و راهبردهاى دفاعى سپاه نیز تاثیرگذار بود. هم‏چنین این امتیاز، سپاه را به یک قدرت ملى مردمى در نظام جمهورى اسلامى تبدیل کرد که بزرگترین توانمندى ‏ها را در مقایسه با سایر ارتش‏هاى منطقه‏ اى و جهانى داراست.

3- ولایى ‏بودن: اعتقاد و التزام و عشق به ولایت در وجود تک تک پاسداران سپاه، یکى از ویژگى‏هاى برجسته آن است. از سوى دیگر سپاه به دلیل حساسیت و ویژگى‏هاى خاص خود از سوى هر سه حوزه فرماندهى، حفاظت و نمایندگى وابسته به نهاد ولایت بوده که این ویژگى و اشراف رهبرى و هدایت‏هاى ایشان، سپاه را به عنوان نهاد مکتبى و ولایى در جامعه ایران معروف کرده است.

4- شهادت‏طلبى: روحیه و خصلت فداکارى، ایثار، جان‏فشانى براى آرمان‏هاى دینى و انقلابى با روحیه شجاعت و تهور، توانى را به پاسداران و سپاه داده که در مواجهه با دشمنان داخلى و خارجى با تمام قدرت ایستادگى نماید و آنان را وادار به تسلیم در مقابل قدرت جمهورى اسلامى نمایند. ایستادگى کلاهدوزها، خرازى ‏ها، همت‏ها و بروجردى ‏ها در مقابله با ضدانقلاب داخلى و دشمنان متجاوز در حماسه هشت سال دفاع مقدس تابلویى زرین و افتخارآفرین از نقش برجسته سپاه را ترسیم نموده است.

  قلمرو و عملکرد در سپاه‏

سپاه بر اساس رسالت پاسدارى از انقلاب و دستاوردهاى آن، هر عرصه‏اى از کیان نظام مقدس جمهورى اسلامى که بر اساس تهدیدات سخت، نیمه سخت و نرم به خطر بیفتد، عملا خود را موظف به دفاع و مقابله با آن مى‏داند. از این رو مهمترین قلمروهاى عملکرد سپاه در چند محور تقسیم مى‏گردد:

الف) عرصه نظامى: سپاه به عنوان یک نیروى مسلح قوى و نیرومند و انقلابى، در همه شرایط آماده پاسخگویى و مقابله با هجمه خارجى در کمک به ارتش جمهورى اسلامى بوده است. هجوم ناجوانمردانه نیروهاى بعثى در 31 شهریور 59 که مورد حمایت همه قدرت‏هاى شرق و غرب و دشمنان منطق ه‏اى جمهورى اسلامى بود، صحنه نمایش اقتدارآمیز سپاه در مواجهه با تهدید سخت دشمن بود. سپاه ابتدا با عملیات نامنظم چریکى، منظم محدود و عملیات گسترده به فرمان امام خمینى، دشمن تا بن دندان مسلح را زمین‏گیر و وادار به عقب‏نشینى کرد. در حماسه هشت سال دفاع مقدس، رزمندگان اسلام بیش از 96 عملیات را در 95 ماه جنگ تحمیلى انجام دادند که پاسداران و بسیجیان در 27 عملیات مشترک با ارتش جمهورى اسلامى و 55 عملیات مستقل، ضربات مهلکى را بر نیروى انسانى و ماشین جنگى دشمن وارد کردند. اوج هنرنمایى و عملیات‏ آفرینى معجزه ‏آساى سپاه را در عملیات‏ هایى همچون فتح المبین، بیت المقدس، والفجر8 مى ‏توان نشان داد که مایه حیرت تمامى دشمنان نظام جمهورى اسلامى گردید که فتح سه روزه تهران را از سوى سردار نگون‏بخت قادسیه، صدام حسین انتظار داشتند. توانمندى امروز سپاه و ارتقاء آمادگى ‏در مواجهه با تهدیدات خارجى به گونه ‏اى است که کوچکترین تهاجم و تهدید نظامى دشمن، با پاسخ کوبنده و همه‏ جانبه سپاه مواجه خواهد شد.

 ب) عرصه امنیتى: سپاه در عرصه امنیتى و اطلاعاتى و مقابله با آشوب‏ها و بحران‏هاى داخلى، توانمندى بالایى را در کمک به وزرات اطلاعات و نیروى انتظامى ایجاد کرده که با توان قوى مهار بحران‏ها و مدیریت آشوب‏هاى احتمالى ، قدرت بازدارندگى اقتدارآمیزى را از نظام جمهورى اسلامى ایجاد کرده است.

از آغاز پیروزى انقلاب اسلامى تا بحال همواره یکى از راهبردهاى دشمن، بهره ‏گیرى از جریان‏هاى برانداز داخلى در مواجهه با جمهورى اسلامى بوده است. راهبرد بى ‏ثبات‏سازى، آشوب‏ آفرینى و برپایى غائله ‏ها و فتنه‏ ها و نیز حرکت‏هاى تجزیه ‏طلبانه در طول سه دهه گذشته همواره در دستور کار آمریکایى ‏ها و دیگر دشمنان جمهورى اسلامى بوده است. با مرورى بر وقایع آغاز انقلاب و برپایى فتنه‏ هایى چون غائله ترکمن صحرا، فتنه کردستان، آشوب خلق عرب در خوزستان، غائله شریعتمدارى و خلق مسلمان در آذربایجان، فتنه ترور شخصیت‏هاى انقلاب، جریان برانداز حزب توده، حمله به شهر هزار سنگر آمل توسط کمونیست‏ها، انفجار مراکز حساس نظام توسط منافقین و دهها توطئه دیگر همچون کودتاها، دشمن درصدد جنگ داخلى و نابودى جمهورى اسلامى بود. نقش سپاه و روحیه شهادت‏ طلبى و شجاعت بى ‏نظیر پاسداران در مواجهه با دشمنان قسم ‏خورده داخلى به گونه‏ اى بود که امام در توصیف آنان فرمود: «جوانان ارجمند و عزیز ما در جبهه‏ هاى داخلى از عمق جنگ‏هاى وسیع تا بیغوله و پناهگاه‏هاى بزرگ منحرفان غافل از خدا، از دمکرات و کومله تا منافقین و فدایى خلق و حزب خلق به اصطلاح مسلمان تا حزب توده و سایر گروهک ‏هاى کوچک و بزرگ را با فداکارى‏ ها و خداطلبى ‏ها آن‏چنان قلع و قمع کردند که دنیا را با همه دشمنى ‏ها که با جمهورى اسلامى ایران دارند به اعجاب و تحیّر درآوردند...»

در سالیان اخیر نقش سپاه در مواجهه با بحران‏ها و آشوب‏هاى داخلى و مقابله با فتنه‏هایى همچون 18 تیر 78، مهار جریان برانداز در فتنه 88، از بین بردن حرکت‏هاى ضد انقلابى گروهک پژاک و دهها ماموریت دیگر چون برقرارى امنیت ملى، حفاظت از شخصیت‏هاى نظام، خنثى کردن توطئه گروهک‏ها در هواپیماربایى که قویترین امنیت پروازى را در سطح جهان به نمایش گذاشتند، گوشه‏اى از فداکارى فرزندان انقلاب در عرصه‏ هاى امنیتى و اطلاعاتى است.

ج) فناورى‏ هاى علمى و دفاعى: سپاه با توجه به نیازهاى انقلاب در عرصه‏هاى علمى و دفاعى و ارتقاء نظام در بازدارندگى دشمنان و حفظ استقلال کشور، در زمینه ‏هاى مختلف از جمله ابداع و ساخت تسلیحات پیشرفته تا فناورى ‏هاى نوین علمى، اقدامات موثر و چشمگیرى را انجام داده است. برخى از عرصه‏ هاى فناورى ‏هاى دفاعى و علمى عبارتند از:

ساخت ناوچه، ساخت و تولید خودروهاى نظامى، تولید موشک‏هایى با برد کوتاه و متوسط و دوربرد همانند موشک شهاب‏3، طراحى و ساخت بالگرد شاهد،تولید سکوهاى پرتاب موشک، تولید هواپیماهاى بدون سرنشین، ساخت 2296 قطعه صنعتى مهم، ساخت سامانه ‏هاى رادارى، تولید قطعه نرم‏افزارى TMB (قلب حساس موشک)، طراحى سامانه‏ هاى نوین نبرد نامتقارن در پدافند هوایى، طراحى و تولید موشک‏هاى فوق مدرن ضد موشک و رادارگریز، آزمایش سریع‏ترین موشک زیر سطحى جهان (حوت)، آزمایش‏ هاى فوق پیشرفته جهان، بکارگیرى سامانه‏هاى پدافند فوق پیشرفته (Tor.M1) و دهها فناورى جدید که با همکارى وزارت دفاع، خودکفایى و استقلال کشور در ابعاد گوناگون نظامى و دفاعى براى جهانیان آشکار مى ‏گردد. این قدرت بازدارندگى دفاعى سپاه، در برخى مقاطع همچون حضور متجاوزین انگلیسى در آبهاى سرزمینى ایران، باعث واکنش سریع دریادلان سپاهى و نمایش ابهت پوشالى قدرت‏هاى متجاوز خارجى مى ‏گردد.

د) عرصه اقتصادى و سازندگى: پس از پایان جنگ تحمیلى بر اساس فرمان مقام معظم رهبرى مبنى بر ضرورت بازسازى کشور، سپاه با تشکیل قرارگاه سازندگى خاتم‏ الانبیاء به عنوان بازوى اصلى سپاه در عرصه‏ هاى مختلف سازندگى کشور فعالیت نموده و توان مهندسى سپاه در هشت سال دفاع مقدس را پس از جنگ تحمیلى به اجراى طرح‏هاى عظیم عمرانى و صنعتى سوق داده است: احداث سد گتوند خوزستان (بلندترین سد خاکى کشور)، سد کرخه (یکى از بزرگترین سدهاى مخزنى خاورمیانه)، ساخت اسکله بعثت و شهید باهنر، ساخت پالایشگاه فاز 15 و 16 پارس جنوبى (عسلویه)، خط لوله گاز عسلویه به ایرانشهر، پروژه خط هفتم متروى تهران، طراحى و ساخت مخازن یک میلیون بشکه‏ اى نفت خام و صدها پروژه دیگر که بر اساس گفتمان حضرت امام(ره) که «ما باید باورمان شود که چیزى هستیم»، «باورمان باشد که خودمان مى ‏توانیم بسازیم» و نیز بر اساس رهنمود مقام معظم رهبرى که فرمود: «ایرانى بسازید که هر کس از هر جاى دنیا به این کشور نگاه کند، معجزه اسلام را در سازندگى یک کشور و ملت به چشم ببینند.» در این راستا پاسداران نظام اسلامى در صددند تا خواسته رهبرى نظام اسلامى تحقق یابد.

ه) عرصه تحقق بسیج و ارتش بیست میلیونى: شجره طیبه بسیج که در 5 آذر 58 توسط بنیانگذار نظام غرس گردید، در طول حماسه هشت سال دفاع مقدس به نقطه اوج بالندگى دفاعى و معنوى خود رسید و پس از آن با توسعه کمى و کیفى، به قدرت بى ‏نظیر در عرصه‏ هاى مختلف دفاع از انقلاب و نظام اسلامى رسید. تربیت سه میلیون رزمنده بسیجى در حماسه هشت سال دفاع مقدس، تشکیل 2500 گردان عاشورا و الزهرا از بسیجیان فعال، حضور بیش از صدهزار بسیجى در طرح نظیر به نظیر نیروى زمینى سپاه، حضور 12 میلیون بسیجى در رزمایش ملى سالانه در سراسر کشور، همکارى با نیروى انتظامى در تأمین امنیت، بکارگیرى 50 هزار بسیجى در برگزارى انتخابات سالیانه در کشور، حضور دهها هزار بسیجى به عنوان ضابطین و ناصحین امر به معروف و نهى از منکر، حضور هزاران بسیجى در هسته‏ هاى علمى و پروژه‏ هاى تحقیقاتى و... گوشه‏اى از توانمندى و مدیریت سپاه در ارتقا ارتش 20 میلیونى است.

سپاه علاوه بر 12 میلیون بسیجى در سراسر کشور، با تشکیل هسته‏هاى بسیج در کشورهاى مسلمان از جمله عراق، لبنان، فلسطین، افغانستان و... توانسته است عمق‏ بخشى انقلاب اسلامى را در مواجهه با رژیم صهیونیستى و استکبار جهانى تقویت نماید. ایستادگى حزب ا... لبنان در نبرد سى و سه روزه با رژیم صهیونیستى و موفقیت اصولگرایان در کشورهاى اسلامى، جلوه ‏هایى از «نداى دلنشین تفکر و فرهنگ بسیجى» در جهان اسلام و الگوآفرینى از بسیج براى همه انقلابیون و مبارزان در سراسر جهان مى ‏باشد.

و) عرصه‏ هاى فرهنگى و سیاسى: از ابتداى پیروزى انقلاب اسلامى یکى از نهادهاى تبلیغى و فرهنگى تاثیرگذار در سراسر کشور، نهاد مقدس سپاه بوده است. توانمندى سپاه به دلیل حضور نیروهاى تحصیل‏کرده، هوشمند، خستگى ‏ناپذیر و انقلابى از یک سو و پشتوانه امکانات تبلیغى و فقدان نهادهاى فرهنگى دیگر، قوى‏ترین نهاد فرهنگى در گستره کشور بوده است. تاسیس دو دانشگاه امام حسین(ع) و علوم پزشکى بقیه‏ الله(عج) و چهار مجتمع دانشگاهى و دیگر مراکز آموزش عالى سپاه و فارغ التحصیل شدن هزاران دانشجو و تربیت صدها استاد عضو هیأت‏هاى علمى، ساماندهى هزاران اهل قلم و بیان همچون شبکه هادیان سیاسى در مقابله با جریان‏هاى معاند، گسترش تولیدات نوشتارى، شنیدارى و دیدارى، راه‏اندازى سایت‏هاى مختلف فرهنگى، سیاسى، حضور صدها تن از مدیران و نخبگان سپاه در مراکز و نهادهاى گوناگون، سازماندهى نخبگان بسیجى در مهندسى افکار عمومى در عرصه‏هاى فرهنگى - سیاسى جامعه، تربیت هزاران بسیجى و سازماندهى آنان در مواجهه با تهاجم فرهنگى و عرصه عملیات روانى دشمن و... گوشه ‏اى از توانمندیها و عملکرد سپاه در عرصه فرهنگى و اجتماعى جامعه است.

نتیجه‏ گیرى: کارنامه سه دهه پر افتخار سپاه در عرصه‏ هاى مختلف، امیدهاى فروانى را بر مسؤولان نظام و همه دوستداران انقلاب در سراسر جهان ایجاد نموده است. اگر چه سپاه باید با بهره ‏گیرى از تدابیر مقام معظم رهبرى خود را آماده فداکارى در عرصه‏ هاى گوناگون مورد نیاز انقلاب و نظام اسلامى نماید، اما قطعاً شناخت فرصتها و تهدیدهاى فراروى انقلاب و اشراف اطلاعاتى بر ظرفیت‏ها و آسیب‏هاى نظام اسلامى، پاسداران انقلاب اسلامى را توانمند در عرصه تمدن‏سازى نموده و در دهه چهارم انقلاب اسلامى سپاه با پشتوانه و تجربه بیش از سه دهه گذشته خود مى ‏تواند دستاوردهاى بزرگترى را به نظام جمهورى اسلامى و ملت‏هاى اسلامى هدیه نماید.

  پنجم اردیبهشت 1359؛ روز شکست آمریکا در طبس‏

چهارم اردیبهشت 1359 نیروهاى آمریکایى در عملیاتى موسوم به «دلتا» و با هدف آزاد کردن گروگان هاى این کشور که در لانه جاسوسى آمریکا در تهران تحت مراقبت بودند، در صحراى طبس پیاده شدند

قرار بود این نیروها که در میان آنان افسران حکومت پهلوى و افراد وابسته به ساواک نیز حضور داشتند، از طبس با چرخبال به سوى تهران حرکت کرده و در ورزشگاه امجدیه (شهید شیرودى) فرود آیند وسپس با لباس مبدل، به سفارت آمریکا در تهران حمله کرده و جاسوسان خود را آزاد کنند. طبق این نقشه، آنان پس از پایان فعالیتشان، از همین راه به طبس رفته و از آنجا با هواپیما از ایران خارج مى‏شدند.

نیروهاى آمریکایى براى انجام این عملیات در «فورت برگ» آمریکا آموزش نظامى دیده و در فرودگاه کارولیناى شمالى انجام آن‏را تمرین کرده بودند. پیش از شروع عملیات نیز به پایگاه‏ هایى در مصر و عمان منتقل شده بودند.

فرودگاه‏ هاى نظامى مصر، عمان و عرشه ناو هواپیمابر آمریکا دردریاى عمان از مراکز عمده برخاستن هواپیماها و چرخبال‏هاى مهاجم آمریکا براى فرود در منطقه طبس بود. ناو هواپیمابر نیمیتس نیز 4 ماه پیش از این حمله (دى 1358) در چارچوب نیروهاى موسوم به «واکنش سریع» وارد خلیج فارس شده بودند. حمله نظامى آمریکا به طبس، دوهفته پس از آن صورت گرفت که دولت این کشور در اقدامى یکجانبه، روابط کشورش را با جمهورى اسلامى ایران قطع کرد.

نیروهاى آمریکایى 132 نظامى، 8 چرخبال و سه هواپیماى باربرى هرکولس  C-031پس از استقرار در طبس و قبل از حرکت به تهران دچار حوادث مختلفى شدند و از ادامه مأموریت بازماندند. دستگاه هیدرولیک یکى از چرخبال‏ها از کار افتاد، چرخبال دیگر بر اثر طوفان شن و عدم دید کافى به هنگام جابجایى، با یکى از هواپیماهاى هرکولس برخورد کرده و هر دو وسیله نقلیه آتش گرفت و در نتیجه آن 8 تن از نظامیان در شعله‏هاى آتش سوختند.

منابع سیاسى آمریکا مدعى ‏اند که کاخ سفید براى توقف عملیات، از سوى کرملین نیز تحت فشار بوده‏اند. ادعایى که به نظر مى ‏رسد با هدف کتمان شکست عملیات مطرح شده است. در تمام مراحل عملیات دلتا تنها 4 نفر در آمریکا از انجام آن با خبر بودند: کارتر رئیس جمهور، هارولد براون وزیر دفاع، هامیلتون جوردن مشاور کاخ سفید و برژینسکى مشاور امنیت ملى. در ایران نیز عوامل ناشناخته‏ اى در جریان این عملیات بوده و با آن همکارى داشته‏ اند.

به هرحال، درپى حادثه صحراى طبس و فرار باقى ‏مانده هواپیماها و چرخبال های را اعلام کرد. پس از این مداخله، کتابهاى بسیارى در خارج از کشور انتشار یافت و اهداف پشت پرده آمریکا در این حمله ماجراجویانه و ناموفق و هم‏چنین ابعاد رسوایى کاخ سفید را بر ملا ساخت.

علاوه بر این، گزارشهاى مستند و مصور منابع خبرى آمریکا به ویژه روزنامه نیویورک تایمز و مجلات تایم و نیوزویک، هم‏چنین مصاحبه‏ هایى که از قول فرماندهان نظامى آمریکا درباره عملیات طبس در این منابع منعکس شد، ابعاد مداخله‏ جویانه تروریسم دولتى و نگاه متعرضانه کاخ سفید علیه جمهورى اسلامى ایران را نشان مى ‏داد. این حادثه یکى از بزرگترین رسوایى ‏هاى نظامى وسیاسى کاخ سفید در برابر انقلاب اسلامى ایران محسوب مى‏شود.

در پى شکست قطعى عملیات آمریکا در طبس و بازگشت باقیمانده هواپیماهاى آن کشور، یکى از چرخبال‏ها که حاوى مدارکى در مورد جزئیات عملیات بود، به دستور بنى‏ صدر بمباران شد. در همین بمباران بود که محمد منتظر قائم، فرمانده سپاه پاسداران یزد به شهادت رسید. به هرحال این اقدام کاخ سفید که پس از بلوکه کردن دارایى‏هاى ایران در بانک‏هاى آمریکا، تحریم اقتصادى ایران و اعلام قطع رابطه سیاسى واشنگتن با جمهورى اسلامى ایران صورت گرفت، حلقه دیگرى از اقدامات کاخ سفید علیه جمهورى اسلامى ایران در سالهاى پس از پیروزى انقلاب بود که به شکست انجامید.

پس از این حادثه، جاسوسان آمریکایى در چند دسته به نقاط مختلف کشور برده شدند تا دسترسى به آنان میسر نباشد. جاسوسان آمریکایى بیش از 6 ماه پس از عملیات آمریکا در طبس در اختیار دانشجویان پیرو خط امام بودند.

آنچه در طبس گذشت با تمام زوایاى آن، مصداقى دیگر بر سوره فیل بود. در اردبیهشت 1359 عام الفیل (یوم الفیل) دیگر و کارتر، مظهر استکبار جهانى، ابرهه‏اى دیگر بود. همچنان که امام خمینى(ره) در آن زمان فرمودند: تازه اول کار است، سرافکندگى ‏هاى بیش‏ترى در پیش دارید که هر ایرانى آزاده‏ اى شاهد آن است.

بخشى از پیام امام به مناسبت حمله نظامى آمریکا به ایران و حادثه طبس‏

ملت رزمنده ایران دخالت آمریکا را شنیدید و عذرهاى کارتر را نیز شنیدید. اینجانب کرارا" گفته ‏ام کارتر براى وصول به ریاست جمهورى حاضر است به هر جنایتى دست بزند و دنیا را به آتش بکشد. شواهد آن یکى پس از دیگرى ظاهر شده و مى ‏شود. اشتباه کارتر در آن است که گمان مى ‏کند با دست‏زدن به این مانورهاى احمقانه مى ‏تواند ملت ایران را که براى آزادى اسلام عزیز از هیچ فداکارى روى‏ گردان نیست، از راه خویش که راه خدا و انسانیت است، منصرف کند.